Rabia Rifat Hanım

Rabia Rifat Hanım

Yayın Evimizden Çıkan Kitapları

Rabia Rifat Hanım

Dedesi Tanzimat maliye nazırlarından Kani Paşa; babaannesi Rus; babası ömrünü uzun yıllar St. Petersburg, Paris, Londra gibi yabancı ülkelerde dışişleri göreviyle geçirmiş Jöntürk Rifat Bey; annesi, konağında Avrupai bir tarzda hayat sürülen “Mahşer Midillisi” lakaplı Teşrifatçı Kamil Bey’in kızı Sare Hanım olan Rabiha Hanım, tümüyle batılı bir tarzda yetişmiş bir Osmanlı hanımıdır. Rabiha Hanımın kaleme aldığı yemek kitapları ve Türk Hayatı dergisinde yazdıkları Osmanlı’dan Cumhuriyete geçişteki modernleşme çabalarına örnek oluşturacak bir tarzdadır.

Rabiha Hanım’ın babası Rifat Bey’in de tercüme eserleri ve “Barika-i Edeb” isimli Bursa baskısı bir şiir kitabı bulunmaktadır. Rabiha Hanım hem kardeşi hem de babası yönüyle yazı yazan, yayın yapan bir aile ortamında yetişmiştir.

Yemek ve aile hayatı ile ilgili yazılar yazan Rabia Hanım, 1 Mart 1925–15 Mart 1926 tarihleri arasında yayımlanan ve Selanikli Fazlı Necip’in çıkardığı “Türk Hayatı” isimli dergide görülür. “Sofra Hayatı” başlıklı bir bölümün yazarı olan Rabiha Rifat Hanım’ın bu bölümde yemek tariflerinden sofra adabına, “sofraya müteallik latifeler”den “yemek odası düzeni”ne kadar yeme-içme kültürü ile ilgili pek çok yazısını okumaktayız. “Sofra Hayatı” köşesinin sadece ilk sayıda bölümün sonunda imzasına rastladığımız Rabiha Hanım, diğer bütün yazılarını imzasız yayımlamıştır.

Rabiha Hanım’ın ilk eseri 1925 yılında İstanbul Vatan Matbaasında basılan Hanımlara Mahsus Alafranga Pastacılık isimli kitabıdır. İçinde kırk bir adet pasta ve tatlı tarifinin bulunduğu otuz dokuz sayfalık eser Osmanlıca kitaplar ile ilgili hiçbir katalogta yer almamıştır. Bu eser ilk kez Nuri Akbayar tarafından tanıtılmıştır.

Yazarın yine 1925 yılında Fransızca olarak kaleme aldığı La Bonne Cuisine Turque, Facile et Economique des Mets les plus Usités et Renommés du Pays, (107 Recettes) adlı bir eseri de vardır. Bu kitabın 1931 yılında Milliyet Matbaasında basılan üçüncü baskısından edindiğimiz bilgiye göre, eser ilk kez 1925 yılında basılmıştır.

Rabiha Hanım’ın tanınmasına, yemek tarihinde özel bir yere sahip olmasına neden olan kitap ise 1929 yılında kaleme aldığı ve yine Milliyet Matbaasında asılan, kırk sekiz sayfalık “Alafranga ve Alaturka Nefis Yemekler” başlıklı kitabıdır. Böylece, 1 Kasım 1928 tarihinde “Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkında kanun”un yayımlanmasının ardından, 1 Ocak 1929 tarihi itibariyle başlanan Latin harfli kitap neşriyatının yemek konulu ilk kitabını Rabiha Rifat Hanım kaleme almıştır. Seksen bir yemek tarifinden oluşan kitap aynı zamanda yeni harflerle okuma yazma çalışmalarına yardım etmek, hanımların yeni harfleri okumalarını kolaylaştırmak, okuma konusunda pratik yaparken evde de güzel yemekler pişirmelerini sağlamak amacını gütmektedir.